Cele i zadania terapii integracji sensorycznej

Terapia integracji sensorycznej prowadzona jest w formie zajęć indywidualnych raz w tygodniu. W pierwszej kolejności zajęciami tymi obejmujemy uczniów, którzy posiadają wskazania do prowadzenia tej terapii. Ponadto na początku każdego roku szkolnego specjaliści po zapoznaniu się z orzeczeniami uczniów niepełnosprawnych, zbierają informacje od wychowawców, rodziców i innych osób pracujących z dzieckiem. Uzyskane informacje oraz własne obserwacje są wskazówką czy dane dziecko należy objąć terapią. Następnie terapeuta wykonuje badanie diagnostyczne badające stopień i rodzaj dysfunkcji i kwalifikuje dziecko do terapii, przygotowując mu odpowiedni program terapeutyczny. Przez cały czas trwania terapii prowadzący na bieżąco konsultuje z nauczycielami, wychowawcą i rodzicami postępy dziecka.

Rodzaje dysfunkcji integracji sensorycznej

Do najczęściej występujących zaburzeń zaliczamy:

• dysfunkcje integracji przedsionkowo – bilateralnej,
• dyspraksje,
• dysfunkcje uogólnione,
• dysfunkcje modulacji sensorycznych danych wejściowych:
  • niepewność grawitacyjna
  • nietolerancja ruchu
  • obronność dotykowa.

Gabinet terapii integracji sensorycznej wyposażony jest w specjalistyczny sprzęt umożliwiający prowadzenie ćwiczeń stymulujących system przedsionkowy. Specjalne olinowanie sali i podwieszany sprzęt terapeutyczny dają możliwość urozmaiconego bodĽcowania systemu nerwowego dziecka poprzez dostarczenie wrażeń proprioceptywnych, przedsionkowych i dotykowych. Terapia powinna przyjmować postać „naukowej zabawy”, w której dziecko chętnie uczestniczy i ma przekonanie, że kreuje zajęcia wspólnie z terapeutą. Rola terapeuty ma polegać na wywoływaniu i dziecka coraz bardziej złożonych reakcji adaptacyjnych. Prawidłowo prowadzona terapia zmienia obraz dziecka i jego funkcjonowanie w środowisku zarówno w sferze motorycznej, emocjonalnej i społecznej.

Zajęcia z terapii pedagogicznej w młodszych klasach szkoły podstawowej skierowane są przede wszystkim do uczniów z trudnościami w nauce, które związane są z:

• opóźnieniami i zaburzeniami percepcji wzrokowej, słuchowej
• zaburzeniami procesu lateralizacji
• deficytami pamięci
• opóźnieniami i zaburzeniami mowy
• deficytami uwagi powiązanymi z nadmierną ruchliwością

Wymienione zaburzenia wpływają niekorzystnie na proces zdobywania umiejętności szkolnych jak i społecznych. Dzieci nie są w stanie samodzielnie poradzić sobie z narastającymi problemami, co w efekcie staje się przyczyną dodatkowych zaburzeń - emocji i zachowania.

Zajęcia te mają na celu wspieranie uczniów z trudnościami w nauce, danie im możliwości odreagowania napięć, aktywizowanie dzieci zahamowanych, uczenie radzenia sobie w sytuacjach trudnych, dostosowywania się do zasad, ogólno przyjętych norm.

Stosowane metody w terapii to:

• metody polisensoryczne,
• działań praktycznych,
• pedagogiki zabawy,
• socjoterapeutyczne,
• aktywizujące ,
• integrujące,
• elementy ,,Metody Dobrego Startu”,
• gry dydaktyczne i inne.

Terapia motoryki ręki polega na ćwiczeniach manipulacji ręką w czasie zabaw paluszkowych, układania, budowania z klocków, lepienia w plastelinie oraz innych czynności wymagających wykonywania ruchów precyzyjnych. Bez sprawnej czynności rąk trudno jest dziecku osiągnąć odpowiedni poziom samodzielności w podstawowych czynnościach życia codziennego.

Głównymi założeniami ćwiczeń w naszej szkole są:

• usprawnianie koordynacji wzrokowo - ruchowej
• kształtowanie prawidłowego ułożenia głowy, obręczy barkowej i bliższych odcinków kończyny górnej, które konieczne są do prawidłowego rozwoju funkcji chwytno - manipulacyjnych
• podniesienie jakości chwytu
• usprawnianie czynności samoobsługowych
• podniesienie jakości funkcji manipulacyjnych
• wyrównanie zaburzeń czucia powierzchownego i głębokiego
• kształtowanie umiejętności rotacji zewnętrznej w stawie barkowym
• supinacji przedramienia
• poprawę ruchomości w obrębie nadgarstka
• kształtowanie umiejętności chwytu precyzyjnego
• prowadzenie do poprawnego odwzorowania poprzez ćwiczenia
• koncentracji uwagi i obserwacji
• transponowanie poprzez analizę i syntezę wzrokową obrazu optycznego
• na czynności motoryczne
• doskonalenie orientacji w przestrzeni
• podnoszenie umiejętności graficznych

Zajęcia terapii motoryki ręki odbywają się indywidualnie lub w grupach dwuosobowych. Wyposażenie pracowni pozwala na przeprowadzenie wszechstronnych ćwiczeń kształtujących prawidłowe nawyki piśmienne, uczenie czynności dnia codziennego (np. zapinanie guzików, wiązanie sznurowadeł) oraz innych funkcji warunkujących prawidłowe odwzorowywanie kształtów liter i figur.
Cele szczegółowe i ich realizacja ustalane są na podstawie badań, które przeprowadzają prowadzący na początku roku szkolnego oraz uzależnione od indywidualnych potrzeb każdego dziecka.

Rewalidacja

Pedagog specjalny prowadzi w swojej klasie zajęcia rewalidacyjne przeznaczone dla uczniów niepełnosprawnych. Każde z tych dzieci ma co najmniej 1 godzinę zajęć w tygodniu. Są one realizowane w formie zajęć indywidualnych lub w grupach 2 - 3 osobowych, w zależności od potrzeb.
Rolą pedagoga specjalnego jest wspieranie ucznia niepełnosprawnego w procesie dydaktyczno – wychowawczym. W trakcie zajęć rewalidacyjnych pedagog specjalny usprawnia zaburzone funkcje psychomotoryczne, kształtuje umiejętności ucznia niezbędne do zdobywania przez niego wiedzy, a tym samym wyrównuje szanse edukacyjne swoich podopiecznych.




Na tego typu zajęciach wspomagających wykorzystuje się różne metody, m.in. metodę 18 struktur wyrazowych, metodę Dennisona, metodę E. Gruszczyk - Kolczyńskiej, gry edukacyjne, itp.
Pedagog specjalny jest obecny na większości zajęć dydaktycznych w swojej klasie, dzięki czemu doskonale zna swoich podopiecznych. Posiada informacje na temat ich zachowań, umiejętności i możliwości, co pozwala mu na właściwy dobór środków i metod pracy z poszczególnymi uczniami na zajęciach rewalidacyjnych.

Rehabilitacja jest to zespół działań zmierzających do przywrócenia możliwie pełnej sprawności fizycznej a tym samym jak największej samodzielności i niezależności społecznej. Osiąga się to przez:

• poprawę zakresu ruchu w stawach oraz siły mięśniowej
• pobudzanie procesów kompensacyjno – adaptacyjnych
• korygowanie istniejących wad i dysfunkcji
• opóźnianie powstawania zmian wtórnych
• stymulowanie prawidłowego rozwoju organizmu
• kształtowanie właściwych postaw wobec siebie i swojej niepełnosprawności
• integrację ze środowiskiem rówieśniczym

W naszej szkole zajęcia z rehabilitacji prowadzone są przez magistrów rehabilitacji ruchowej, absolwentów Wydziału Rehabilitacji Ruchowej AWF w Warszawie.

Zajęcia realizowane są w określony dzień, raz lub dwa razy w tygodniu (45 minut) indywidualnie dla każdego dziecka.

Podstawą przyjęcia dziecka na zajęcia jest aktualne orzeczenie o niepełnosprawności z zaleceniem ćwiczeń rehabilitacyjnych lub ogólnousprawniających.

Proces rehabilitacji rozpoczyna się od szczegółowego badania, oceniającego stan dziecka - jego możliwości i deficyty.
Na podstawie wyników badań, a także po zapoznaniu się z dokumentacją oraz po rozmowie z rodzicami opracowywany jest indywidualny program usprawniania dla każdego dziecka. Jest on weryfikowany pod koniec każdego roku szkolnego na podstawie badania kontrolnego.

Do najczęściej występujących schorzeń usprawnianych w naszej szkole należą.:

• mózgowe porażenie dziecięce
• przepuklina oponowo - rdzeniowa
• skolioza
• dystrofie
• wady wrodzone w obrębie kończyn górnych i dolnych
• mukowiscydoza
• choroby reumatologiczne

Dobór ćwiczeń i meto pracy oraz sprzętu terapeutycznego dostosowany jest do wieku i potrzeb poszczególnych dzieci, od umiejscowienia i rozległości, etiologii i stopnia zaawansowania danej wady czy dysfunkcji.

Zakres działań:

• ćwiczenia bierne, czynne i wspomagane
• wyciągi, redresje
• ćwiczenia w systemie bloczkowo – ciężarkowym (UGUL)
• ćwiczenia oporowe
• ćwiczenia wg metody NDT - Bobath
• ćwiczenia relaksacyjne, oddechowe
• nauka samoobsługi i lokomocji
• ćwiczenia w wodzie w ramach zajęć programowych dla klas drugich

W celu uatrakcyjniania zajęć, minimalizowania negatywnych odczuć dziecka, ćwiczenia lecznicze wzbogacane są zabawami z różnorodnymi przyborami i rekwizytami, ćwiczeniami przy muzyce oraz ćwiczeniami na przyrządach.

Terapeuci na bieżąco współpracują ze wszystkimi osobami mającymi wpływ na proces usprawniania, m.in.: z lekarzem opiekującym się dzieckiem, szkolną służbą zdrowia, pedagogiem i psychologiem szkolnym, nauczycielami oraz osobami prowadzącymi inne zajęcia wspomagające zarówno w szkole jak i poza nią.

W celu lepszego poznania uczniów oraz stworzenia optymalnych warunków terapeutycznych ściśle współpracujemy z rodzicami poprzez:

• prowadzenie zajęć dla rodziców, udzielanie instruktażu ćwiczeń oraz jak pracować z dzieckiem w domu
• prowadzenie indywidualnych konsultacji, pomoc w rozwiązywaniu bieżących problemów
• nauka prawidłowych technik przenoszenia i asekuracji
• konsultowanie bieżących potrzeb dzieci w zakresie zaopatrzenia ortopedycznego oraz leczenia wspomagającego(fizykoterapia, terapia botulinowa) a także w zakresie wykonania badań specjalistycznych oraz dodatkowych konsultacji lekarskich
• dostarczanie informacji dotyczących form aktywności, leczenia i usprawniania, wyjazdów, klubów, Fundacji i placówek wspierających osoby niepełnosprawne ("Katalog dla Rodziców" dostępny w sali rehabilitacyjnej)

Propagujemy różnorodne formy aktywności uczniów (hipoterapia, taniec integracyjny, basen, letnie i zimowe obozy integracyjne, imprezy sportowe, sport niepełnosprawnych).

Co roku organizowane są w naszej szkole zajęcia z tańca integracyjnego we współpracy ze Stowarzyszeniem Tancerzy Niepełnosprawnych "Nasz Styl".
Co roku startujemy w zawodach pływackich dla dzieci niepełnosprawnych.

Dysponujemy bogato wyposażoną salą rehabilitacyjną (UGUL, wybór atrakcyjnych przyborów, bieżnia, steper, rowerek, pionizatory).

Terapia matematyczna

Wśród uczniów klas początkowych szkoły podstawowej funkcjonuje grupa dzieci, dla których matematyka jest trudnym i niezrozumiałym przedmiotem. Dzieje się tak, gdyż w chwili rozpoczęcia nauki w klasie pierwszej, nie osiągnęły one poziomu rozwoju umiejętności matematycznych gwarantujących opanowanie wiadomości oraz odnoszenie sukcesów w szkole.
Z myślą o tych uczniach organizowane są zajęcia terapii matematycznej . Doświadczeni pedagodzy pracują z dziećmi indywidualnie lub w  zespołach 2-3 osobowych. Zajęcia realizowane są w wymiarze jednej godziny tygodniowo dla ucznia.
Na zajęcia terapii matematycznej nowi uczniowie kwalifikowani są już podczas spotkań rekrutacyjnych do klas pierwszych, kiedy to przeprowadzana jest wstępna diagnoza umiejętności matematycznych. Ponadto na zajęcia te kierują swoich uczniów wychowawcy lub pedagodzy specjalni.
W oparciu o sporządzone diagnozy, pozwalające ocenić poziom dojrzałości dziecięcego rozumowania, specjaliści pracujący z dziećmi konstruują indywidualne programy postępowania korekcyjno - kompensacyjnego. Programy te po roku zajęć podlegają ewaluacji, czyli ocenie ich efektywności. Terapia może trwać od roku do trzech pierwszych lat nauki w szkole podstawowej.
Cele zajęć :

• Rozwijanie podstawowych procesów myślowych:
• Analiza i synteza
• Klasyfikowanie
• Uogólnianie i abstrahowanie
  • Rekonstrukcja systemu wiadomości i umiejętności matematycznych
  • Rozwijanie trwałych cech w zachowaniu przystosowawczym:
• Wdrażanie do samokontroli
• Kształtowanie wytrwałości i samodyscypliny w pracy – doprowadzanie podjętego działania do końca.

Zajęcia prowadzone są tak, by wzbudzać ciekawość dziecka. Stosujemy w tym celu:

• elementy metody przyspieszenia rozwoju umysłowego dzieci w wieku wczesnoszkolnym autorstwa Edyty Gruszczyk-Kolczyńskiej
• metody aktywizujące i czynnościowe.

Dziecko jest aktywnym uczestnikiem zajęć. Poprzez zabawy i gry dydaktyczne ( wielokrotnie konstruowane przez samego ucznia)wspomagamy rozwój dziecka na miarę jego możliwości. Uczy się ono respektowania zasad, rozwija swój potencjał twórczy oraz kompetencje interpersonalne i odporność emocjonalną. Jednocześnie uczeń uzyskuje szereg doświadczeń logicznych i matematycznych , co bezpośrednio przekłada się na tworzenie systemu wiadomości i umiejętności niezbędnych do nauki matematyki w kolejnych latach pobytu w szkole.

Terapia logopedyczna

Terapię zaburzeń mowy prowadzę indywidualnie lub w grupach dwu-, trzy-osobowych w zależności od rodzaju i stopnia nasilenia zaburzeń.

Ćwiczenia obejmują :

• Pracę nad bogaceniem słownika dziecka (biernego i czynnego)
• Pracę nad stymulacją świadomości językowej, m.in. kształceniem form gramatycznych
• Pracę nad korygowaniem wymowy (zaburzeń artykulacyjnych)

Cała terapia składa się z dwóch zasadniczych etapów:

1. Wywołanie prawidłowego wzorca artykulacyjnego danej głoski
2. Utrwalenia tego wzorca w ciągu mownym (wprowadzenie go poprzez szereg ćwiczeń do spontanicznej mowy dziecka)

Metodyka ćwiczeń logopedycznych w nauczaniu prawidłowej artykulacji uwzględnia pewien ustalony przebieg postępowania.

Obejmuje ona :

• Ćwiczenia usprawniające motorykę narządów mowy ( języka, warg, podniebienia miękkiego, żuchwy)
• Ćwiczenia fonacyjne
• Ćwiczenia oddechowe
• Ćwiczenia słuchowe w różnicowaniu poprawnego i zaburzonego brzmienia
• Ćwiczenia słuchu fonematycznego
• Ćwiczenia polegające na ustawieniu narządów mowy dla uzyskania prawidłowego brzmienia (przy pomocy mechanicznej: szpatułką, sondą, palcem)
• Ćwiczenia wykonywane pod kontrolą wzrokową (lustro), kinestetyczną (dotykiem), i  słuchowa
• Ćwiczenia usprawniające wymowę wyćwiczonych głosek w izolacji, w sylabie, w wyrazie, w zdaniu, w mowie potocznej
• Ćwiczenia relaksacyjne

Metoda Tomatisa

Nasza szkoła od stycznia 2008r. posiada urządzenie do prowadzenia terapii kształcenia uwagi słuchowej. Metoda ta znana jest jako stymulacja audio-psycho-lingwistyczna lub metoda Tomatisa (od nazwiska twórcy).

Profesor Alfred Tomatis – francuski otolaryngolog, w wyniku wieloletnich badań, opracował metodę usprawniania czynnego słuchania, czyli kształcenia uwagi słuchowej.

Terapia przeznaczona jest dla uczniów:

• z trudnościami szkolnymi,
• z dysleksją
• z ADHD
• z zaburzeniami mowy
• z autyzmem.

Podstawowym celem metody jest wspieranie funkcji słuchowej. Dzięki terapii następuje poprawa koncentracji uwagi, jakości uczenia się, rozwijanie zdolności językowych i komunikacyjnych.

Terapia polega na słuchaniu specjalnie dobranego materiału dźwiękowego przez urządzenie zwane „uchem elektronicznym” – jest to idealny model ludzkiego ucha. Stymulacja ucha, a następnie kory mózgowej odbywa się poprzez dźwięki o określonej, zróżnicowanej strukturze, które pozytywnie wpływają na funkcjonowanie organizmu.

Terapia poprzedzona jest badaniem uwagi słuchowej i doborem odpowiedniego programu.